IZAGA

IZAGA Kudala, ngisengumntwana ngangingasizwisisi isisusela salesi saga. Ngangiyizwa inkulumo yokuthi ‘Selidumela emansumpeni’ ngacina ngizwisisa ukuba isiga lesi sitsho ukuthi okuthile okufanele kwenzakale sekuseduze ukuba kwenzakale loba kupheleliswe. Ngangisazi izulu liyilo elidumayo kodwa ngangingazi ukuthi ibala elithi emasumpeni litshoni. Mina ngangisazi insumpa. Liqhutshana elimnyamana elibutshelezi loba lingesilokho elimila ebusweni bomuntu loba ngaphi emzimbeni, ibala lalo lingafani…

IZAGA Isaga esithi inhlanzi itshelwe ngamanzi sande ukutshiwo nxa kuhlekwa umuntu obezithemba loba eziqakisa. Inhlanzi iphila kuhle emanzini. Emanzini kusekhaya impela. Iyathokoza, intsheze, itshelele njalo iphile kuhle. Sewake wabona inhlanzi ilapho okungelamanzi? Iyahawula. Iyabhinqika, izame kodwa kungavumi ukuntsheza ngoba ingekho emanzini, okulikhaya layo. Ingahlala okwesikhathi ingekho emanzini iyafa lokufa ngoba phela iphefumula kuhle nxa isemanzini.…

IZAGA Ngike ngabona abathile bemuli bexabana. Kwakungudade lomfowabo. Baqalisa bephikisana ngokuthile, baqala ukuthethisana, bacina sebebhakelana. Babesegumeni lakwabo. Udade wacina esekhulelwa ngumfowabo owayesemfuqele emdulini wambandezela lapho. Kuthe omunye ujaha owayezidlulela ebona owesifazana ekhanya ehlukunyezwa ngowesilisa, weza egijima wafika wasunduza lo owesilisa wayawela le. Kanti useqale impi. Endaweni yokuthi lo obekhulelwa ambonge, nango edobha isigodo emvavatha ngaso.…

IZAGA Kwathi inhlanyelo yomumbu imila, ukhula lalo lwathi khonapho! UDube wayengananzelelanga kuhle ukubekwa kwamakhuba ngesikhathi sebusika. Abantwana babejikele lapho abajikela khona. Ngakho sekuyisikhathi sokuhlakula, amakhuba nkwe! Nango uDube esiyakweboleka komakhelwana uNdlovu. Webolekwa amakhuba amabili, uNdlovu watsho ukuba uzawaswela laye masinyane njengoba ukhula selubhahile emasimini. Kuthe bephakathi kokuhlakulela umumbu ngelanga lesithathu, thutshu umntakaNdlovu esithi uthunywe ukulanda…

UBUNTU Esintwini sivamile ukuzwa kukhulunywa ngokuthi umuntu ngumuntu ngabantu. Yebo, impela. Ungaba ngumuntu njani bengekho abanye abantu abakubona njengomuntu? Ukhona omunye umlobi wodumo kwelamaNgisi eminyakeni yabo 1700, uJohn Donne, owaloba inkondlo eyayijonge ukuqumbaqumba imicabango yabantu ukuze bakubone ukuthi akekho umuntu ongaphila enguyedwana nje njengesihlenge. Kulomzila enkondlweni yakhe othi, akekho umuntu oyisihlenge (No man is an…